Plus Oultre

Enige tijd geleden schreef ik hier over de noodzaak van engagement in de literatuur – engagement als literair procedé- en ik haalde daarbij het voorbeeld aan van Antonio Tabucchi, die midden jaren negentig met zijn roman Sostiene Pereira een duidelijk statement maakte over het in opstand komen tegen antidemocratische regimes. Berlusconi, toen net in de race om voor de eerste keer premier van Italië te worden, voelde zich sterk aangevallen door de tekst van Tabucchi, hoewel de auteur steeds een verband met de actuele politiek ontkende. Engagement hoeft echter niet per se binnen de literatuur plaats te vinden. Het innemen van een stevig standpunt door vooraanstaande literaire auteurs, als vertegenwoordigers van de culturele elite van een land,  kan in sommige gevallen wel degelijk invloed hebben op regimes die begrippen als mensenrechten en democratie minder hoog in het vaandel hebben staan, juist omdat de kritiek dan niet van de bekende, diplomatieke weg komt. Een uitgelezen kans dus voor de groep Nederlandse schrijvers, die afgelopen week als eregast aanwezig waren op de internationale boekenbeurs in China. Amnesty International had een speldje laten maken naar het sculptuur van de ‘Empty Chair’ van de Nederlandse kunstenaar Maarten Baas, dat symbool staat voor de lege stoel voor de gevangen Nobelprijswinnaar Liu Xiaobo. Helaas werd het speldje door de Nederlandse delegatie niet gedragen en door een aantal van hen zelfs direct weggegooid. Het Nederlandse gezelschap was ervan overtuigd dat zij zelf wel kon bepalen hoe zij de onderdrukking van de Chinese schrijvers op de agenda kon stellen. En bovendien moesten er ook nog boeken verkocht worden. Lees mijn artikel over deze kwestie op Sargasso.

Tags: Berlusconi, Boekenbeurs Peking, China, Empty Chair, Engagement, Liu Xiabo, Sargasso, Tabucchi